Tìm giải pháp cho xuất khẩu

Với hơn 8,9 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu sau hai tháng đầu năm 2010 (tăng 0,1% so với cùng kỳ năm ngoái), Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên thừa nhận: nếu công tác dự báo không được làm tốt hơn nữa thì các giải pháp hỗ trợ sẽ khó tìm đến đúng địa chỉ để đẩy mạnh xuất khẩu.

Xuất khẩu hạt điều dự kiến đạt 1 tỉ USD trong năm 2010. Trong ảnh: chế biến hạt điều xuất khẩu tại Công ty Hà Mỵ I (Bình Phước)- Ảnh: N.C.T.

Theo nhận định của Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên tại hội nghị giao ban xuất nhập khẩu ba tháng đầu năm 2010 tổ chức ngày 11-3 ở TP.HCM, sự phục hồi kinh tế của các nước chưa rõ xu hướng bền vững, vẫn mang yếu tố bất thường, tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường.

Xuất khẩu cà phê: có thể giảm 700 triệu USD

Đồng ý với nhận định của ông Biên, phó chủ tịch Hiệp hội Cà phê - ca cao VN Đỗ Hà Nam cho biết hiện các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê đang ngồi trên đống lửa khi năm nay ngành cà phê dự báo sẽ mất mùa 20-30%, xuất khẩu có khả năng chỉ đạt dưới 1 triệu tấn. Theo ông Nam, từ tháng 10-2009 đến tháng 2-2010 toàn hiệp hội chỉ xuất được 450.000 tấn, giảm 20% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái.

Tuy nhiên, điều ông Nam lo lắng là giá cà phê xuất khẩu giảm gần 40% và đang tiếp tục xuống. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp VN đang bán cà phê theo giá trừ lùi của thị trường London và đang bị giới đầu cơ ép giá nặng nề.

“Chưa bao giờ doanh nghiệp ngành cà phê lâm vào cảnh sống dở chết dở như hiện nay, kim ngạch xuất khẩu của năm 2010 giỏi lắm chỉ đạt khoảng 1 tỉ USD, không thể đạt mức 1,7 tỉ USD như năm ngoái” - ông Nam cảnh báo.

Với ngành điều, ông Đặng Hoàng Giang, tổng thư ký Hiệp hội Điều VN, cho biết có khả năng ngành điều sẽ lập kỷ lục xuất khẩu trong năm nay khi đạt mức xuất khẩu 180.000 tấn nhân điều, trị giá khoảng 1 tỉ USD. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào quá cao như hiện nay, ông Giang thừa nhận doanh nghiệp chế biến “chỉ làm không công cho phía nước ngoài”.

Sẽ khó hơn nếu không gỡ

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, cái khó lớn nhất hiện nay đối với các doanh nghiệp xuất khẩu là hàng hóa xuất khẩu của VN sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn nữa với hàng hóa cùng chủng loại của các nước trong khu vực như: nông sản, thủy sản, dệt may, da giày... trong khi nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường chủ lực vẫn ở mức thấp.

“Giá hàng hóa tuy đã phục hồi nhưng vẫn ở mức thấp do nhu cầu nhập khẩu và khả năng thanh toán tại các thị trường vẫn giảm” - ông Biên phân tích. Chưa kể năng lực sản xuất nhiều mặt hàng nông sản, khoáng sản đã đến ngưỡng, khó có khả năng tăng trưởng cao như lúa gạo, cà phê, cao su, thủy sản, dầu thô, than đá...

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, tác động lớn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay chính là lãi suất, khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng phục vụ sản xuất kinh doanh.

“Việc cho vay theo lãi suất thỏa thuận (tùy trường hợp) đã làm thay đổi dòng vốn, khiến việc tiếp cận vốn cho các hoạt động sản xuất thuần túy gặp không ít khó khăn khi lượng vốn từ ngân hàng phần nào đã bị chia sẻ” - ông Biên thừa nhận.

TRẦN VŨ NGHI